Hiç kendinizi işinizle ya da kariyerinizle ilgili “Ya şöyle yapsaydım ne olurdu?” diye sorgularken
yakaladınız mı? Belki de yakın bir arkadaşınızla sohbet ederken konu buraya geldi ve empati
kurdunuz ya da arkadaşınızla sohbet ederken bir an kendinizi akıl verirken buldunuz ancak
araştırmalar gösteriyor ki geçmişe yönelik kurgular düşünmek birçok kişinin geliştirdiği bir tür
geçmişe dönüş.

Kariyer pişmanlığı, iş yaşamındaki birçok kişinin geçmiş kariyer seçimlerine baktığında yaşadığı
yaygın bir duygusal tepkidir. “Farklı bir iş, sektör veya karar verilmiş olsaydı hayatımda ne
olurdu?” sorusunu da beraberinde getiren bir tepki. Bu düşünce biçimi, kişinin mevcut rolünden
memnun olmamasına, hayal kırıklığına veya hatta başarısızlık hissine yol açabiliyor. Ancak
kariyer pişmanlığı, çıkmaz bir yol gibi görünse de kişisel ve profesyonel büyüme için bir alan da
yaratabilir.

Kariyer Pişmanlığını Anlamak

Kariyer pişmanlığı, özünde, kariyer yolunda kaçırılan fırsatlar ya da yanlış kararlar olarak
algılanan durumlara karşı oluşur. Bu pişmanlık farklı şekillerde kendini gösterebilir. Yanlış bir
alan seçmekten kaynaklanabilir: Bazı kişiler, yıllarca emek verdikleri sektöre karşı tutkulu
olmadıklarını fark ederler. Yetersiz ilerleme algısından kaynaklanabilir: Bazı kişiler, sınırlı
büyüme fırsatları sunan rollerin içinde fazla uzun süre kaldıkları için pişmanlık duyarlar. Kimisi
ise risk almaktan korkar: Korku ya da dış baskılar sebebiyle yurt dışına taşınmak, kendi işini
kurmak veya farklı bir sektöre geçiş yapmak gibi cesur adımlar atmamaktan pişman olabilir.
LinkedIn'in 2020 yılında yaptığı bir araştırmaya göre, profesyonellerin yüzde 37'si kariyer
pişmanlığı yaşıyor ve en yaygın pişmanlık, bir tutkunun peşinden gitmemek ile sevmedikleri bir
işte fazla uzun süre kalmak olarak saptanmış durumda.

Kariyer Pişmanlığının Psikolojisi

Kariyer olgusunda pişmanlık, "komşunun çimi daha yeşil" zihniyetinden kaynaklanır; burada
sahip olunmayanları ya da gidilmeyen yolları idealleştiririz. Zihnimiz, alternatif bir rotadan
doğabilecek olası olumlu sonuçlara odaklanma eğilimindedir ve olası zorlukları veya olumsuz
sonuçları görmezden gelir.

Psikolojik olarak, kariyer pişmanlığı kaygıya, strese ve işte motivasyon eksikliğine yol açabilir.
Araştırmalar, pişmanlıklara takılı kalan bireylerin, hem kişisel hem de profesyonel yaşamlarında
daha yüksek düzeyde memnuniyetsizlik yaşadıklarını gösteriyor. Ancak pişmanlığın başarısızlık
anlamına gelmediğini bilmemiz gerekli, her duyguda olduğu gibi pişmanlık hissiyatı da herkesin
bir ölçüde karşılaştığı yaşamın doğal bir parçası olarak görülmelidir.

Kariyer Pişmanlığını Aşma

Peki daha tatmin edici bir kariyer için neler yapabiliriz? Bunu derinlemesine incelemeden önce ,
kariyer pişmanlığının evrensel bir deneyim olduğunu kabul etmek önemlidir. Kariyerinizin
başında ya da deneyimli bir profesyonel olsanız da, şüphe anları veya kararlarınızı
sorguladığınız durumlar ortaya çıkabilir. Anahtar nokta, pişmanlıktan tamamen kaçınmak değil,
onu fark etmek, ondan ders almak ve onu büyüme için bir sebep olarak kullanabilmektir.

Geliştirebileceğimiz bazı stratejilerle elimizi güçlendirmeye hazırsak, pişmanlığı aşmanıza ve
hem tatmin hem de amaç getiren bir kariyer oluşturmanıza yardımcı olacak adımlara bakabiliriz.

Pişmanlığınızı Yeniden Çerçeveleyin

Kariyer pişmanlığını aşmanın ilk adımı, zihniyeti “Ne olabilirdi?” sorusundan “Şimdi ne
yapabilirim?” sorusuna kaydırmaktır. Kaçırılan fırsatlara takılı kalmak sizi hareketsizlik
döngüsüne hapsedebilir. Bunun yerine, pişmanlığı bir öğrenme fırsatı olarak yeniden kurgulayın.
Hiçbir kariyer yolunun düz ve sorunsuz olmadığını unutmayın. Herkes, o dönemde sahip olduğu
bilgilere dayanarak kararlar alır ve alınan kararlar o dönem için en iyi kararlardır.
Harvard Business School profesörü Laura Huang, kariyerinizin "çirkin" kısımlarını
kabullenmenin, daha sonraki başarılar için güçlü bir araç olabileceğini söylüyor. Pişmanlık
anları, yapıcı bir şekilde kullanıldığında gelecekteki yenilikler ve kariyer büyümesi için bize yakıt
sağlayabilir.

Kendini Gözlem ve Kariyer Haritalaması

Mevcut kariyer durumunuzu değerlendirin. Tutku eksikliği, sınırlı büyüme ya da başka bir
sebepten mi memnuniyetsizsiniz? Sorunun asıl nedenini belirledikten sonra değişim için bir yol
haritası oluşturmaya başlayabilirsiniz. Kısa vadeli ve uzun vadeli hedefler belirleyin ve bu
hedeflerin temel değerlerinizle ve ilgi alanlarınızla uyumlu olduğundan emin olun. Kariyer
haritalama gibi araçlar, nerede olduğunuzu ve nereye gitmek istediğinizi görselleştirmede faydalı
olabilir. Kariyer haritalama yöntemini, yetkinlikleriniz, gidebileceğiniz yollar, kişilik yapınız ve
gelişim alanlarınızın irdelendiği bir yöntem gibi düşünebilirsiniz.

Cornell Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmada, kariyer yollarını net hedeflerle haritalayan
katılımcılar, bunu yapmayanlara göre yüzde 30 daha yüksek kariyer memnuniyeti göstermiştir.

Sürekli Öğrenmeyi Benimseyin
İş dünyasının sürekli değişen doğası, yeni fırsatların sürekli ortaya çıktığı anlamına gelir. Kariyer
pişmanlığının üstesinden gelmenin en iyi yollarından biri, yeni beceriler edinmek veya mevcut
becerilerinizi geliştirmektir. Erken yaşta öğrenmediğiniz bir beceriden pişmanlık duyuyor ya da
durağan bir sektörde sıkışmış hissediyorsanız, sürekli öğrenme kariyerinizi kontrol altına
almanıza yardımcı olabilir. Coursera, Udemy ve LinkedIn Learning gibi platformlar,
profesyonellerin güncel kalmasına yardımcı olacak geniş bir kurs yelpazesi sunar.

Küçük de Olsa Adımlar Atın

Kariyer pişmanlığını aşmak, hemen büyük bir değişiklik gerektirmez. Küçük, kademeli adımlar
zamanla daha büyük değişimlere yol açabilir. LinkedIn profilinizi güncellemek, farklı bir alandaki
profesyonellerle ağ kurmak veya yarı zamanlı bir kurs almak gibi küçük adımlar bile güven
yaratır. Buradaki anahtar hareket etmektir, mükemmellik değil.

Pişmanlıkta Fırsat Bulabilir Miyiz?

Pişmanlık bunaltıcı hissettirse de hayatın her alanında olduğu gibi her kariyerin hem başarılar
hem de hatalar içerdiğini anlamak gerekir. Pişmanlık bir başarısızlık işareti değil; anlamlı
değişiklikler yapma zamanının hâlâ olduğunu hatırlatan bir işarettir.

Kariyer pişmanlığını bir büyüme aracı olarak benimseyerek, yeni fırsatların kilidini açabilir, yolları
yeniden şekillendirebilir ve yalnızca tatmin edici değil, aynı zamanda gerçek tutkulara uygun
kariyerler oluşturabiliriz. Ne olabilirdi diye felç olmak yerine, ne olabilir yaratma gücüne sahip
olabilirsiniz.

Kariyer pişmanlığı, çoğu profesyonelin yolculuğunda bir noktada karşılaştığı bir kavramdır.
Ancak kilit nokta, bunun nasıl ele alındığında yatar. Pişmanlığın asıl nedenini anlamak, bunu bir
büyüme fırsatı olarak yeniden çerçevelemek ve ileriye doğru proaktif adımlar atmak,
profesyonellerin bu duyguları güçlendirmeye dönüştürmesine yardımcı olabilir.

Unutmayın ki geleceğinizi yeniden şekillendirmek için asla geç değil. Bugün kariyerinizin
neresinde olursanız olun, önünüzdeki fırsatlar sonsuzdur. Bundan sonra vereceğiniz kararlar,
tutkularınıza daha uygun, potansiyel dolu ve daha tatmin edici yeni yollara götürebilir.

Alınmayan yollardan korkmak yerine, şu anki yolculuğunuza sarılın. Kariyer başarısının en
önemli kısmı, hataların ya da pişmanlıkların olmaması değil, öğrenme cesareti, uyum sağlama
ve sürekli büyümeye devam etmektir. Geleceğinizi yeniden tanımlama gücü sizin elinizde ve en
güzel kısmı ne?

Hikayeniz henüz bitmedi.

Referans: Aykut Erdem (HBR)